5 PAZARTESİ ŞARKISI

Biz çöp tenekesindeki çiçekleriz
İnsan makinasındaki zehiriz
İstikbal biziz
Sizin istikbaliniz..

"Sex Pistols"

Punk, 1976'da bir enerji, öfke ve slogan patlaması olarak başlamış, ama ideolojik olarak hippilerden bile daha muğlak bir tutuma saplanmıştı. Punk'çıların neye karşı oldukları belliydi: Punk zengin salonlarında boy gösteren, kamyonlar dolusu insanın kendilerine hizmet ettiği ve bir albüm yapmak için aylarca bir araya gelmeyi bekleyen "süper topluluklara" karşı bir tepkiydi. Ölümlüler, özellikle de ekonomik bunalımdan etkilenen ölümlüler bu tip toplumlara yabancılaşmışlardı. Punk, basit bir çözüm yolu sunuyordu: "Bir gitar kap ve kendini ifade et."

Bugün 5 Pazartesi Şarkımızın teması punk. Müzik tarihinden kitleleri derinden etkilemiş önemli beş punk şarkısı. Bir bilgenin dediği gibi; "Müzik uzgörüdür. Toplumun diğer kesimlerinin ilerisindedir. Çünkü ihtimaller yelpazesini maddi gerçeklikten çok daha hızlı keşfeder. Gündelik olanı aşar, geleceği haber verir. Bu nedenle müzisyenler, resmen kabul edildiğinden daha tehlikeli, rahatsız edici, ihtilalcidir."

Mutlu Pazartesiler ve kalp kırmadan, can yakmadan iyi bayramlar...

The Clash - London Calling

Punk şayet bir koşuysa ilk yüz metresini Sex Pistols geri kalan dörtyüz metre engelli mesafeyide The Clash koşmuştur. 1977 punk kuşağında ortaya çıkan The Clash ismini gerillalar ve hükümet güçleri arasında vuku bulan çatışmaları anlatmak için 1970’li yıllarda kullanılan medya klişesinden almıştır. Clash punk’ı kuru sloganlardan kurtarıp, içini doldurarak bambaşka bir boyuta çekmiştir. Punk hareketinin dönemin sosyal ve ekonomik bunalımına karşı gösterdiği öfkeyi ve faşizme karşı verdiği mücadeleyi en etkin ve bilinçli yapan gruplarından biri olan Clash; politik yanını hiçbir zaman gizlememiş, dar kalıplarda bir punk-rock grubu olmadan punk’ın özüne sadık kalarak reggae ve funk esintilerini müziklerine ilave ederek yazdıkları parçalarda özgürlükçü ve isyankar felsefelerini yansıtmışlardır. Ayrıca unutmadan Joe Strummer was born in Ankara..

Dead Kennedys - California Über Alles

Jello Biafra önderliğinde kurulan Dead Kennedys tartışmasız ABD punk sahnesinin en öncü figürüydü. California Valisi Jerry Brown'ın yeni çağ faşişmi üzerine yazdıkları California Uber Alles'in esin kaynağı olarak Orwell'in 1984 romanı, Bergman'ın Yılanın Yumurtası filmi ve Alman milli marşı seçilmiştir. Ne diyordu şarkıda "kendilerine lider arayan insanlar belkemiğimi ürpertiyor."

Sex Pistols - God Save The Queen

Şayet punk tarihi tek şarkıya düşürülecek olsa herşeyin özeti bu şarkı olurdu sanırım. Sözlerinden, klibine, piyasaya sürülme zamanına kadar tek kelimeyle punk. 1976 sonbaharında 'No Future' adıyla yazılan şarkının ilk demosu Ocak 1977'de yapılmış ve God Save The Queen adıyla kraliçenin tahta çıkışının 25.yıl kutlamalarının arifesinde , 'alternatif milli marş' olarak piyasaya çıkarılmıştır. Şarkı gördüğü tepkiler üzerine plak şirketi tarafından toplatılmış, grupla yapılan sözleşme de feshedilmiştir. Fakat Mayıs 1977'de kraliçenin gümüş yılı kutlamalarından bir ay önce tekrar piyasaya sürülen şarkı, BBC ve medyanın sansürüne rağmen listelerde birinci sıraya oturmuştu. 

The Undertones - Teenage Kicks

Teenage Kicks için listemizin en hüzünlü şarkısı diyebiliriz. Bir punk şarkısının ötesinde 60'lı yılların müziğine göz kırpan ergen düşleri. Beş Ramones fanı, Belfast Grup Yarışması'nı kazanıp ilk plaklarını yapmak için stüdyoya girdiler. Sonuçta dört şarkılık bir albüm yapıldı. Albüme adını veren şarkıyı John Peel radyo programında her gece çalarak sevgisini dile getirmiştir. Hatta usta radyocu bu şarkıyı ilk dinlediğinde göz yaşlarını tutamadığını söylemiştir. 

The Buzzcocks - Boredom

Punk camiasının en uzunlu oluşumlarından biri olan  The Buzzcocks'ın 'Spiral Scratch' adlı EP'leri 500 pound'a malolmuştu. Hatta paranın yarısını gitarist Pete Shelley'in babası karşılamıştı. Albüm 1977 yazında 16 bin satmıştı. 1979'da single olarak çıkan Boredom ise listelerde 31. sırada yer almıştı. 

BONUS: Ramones - Blitzkrieg Bop

Elbette punk beş şarkıya indirgenecek kadar sığ bir oluşum değil. Bu listeye The Damned, The Jam, The Saints, Richard Hell, Patti Smiths, Gang Of Four, X Ray Spex, The Adverts, Sham 69, The Only Ones, Blondie, Generation X, The Ruts, The Members, The Fall, Pere Ubu, Television, Black Falg, Suicide, Talking Heads, Joy Division, The Stranglers gibi onlarca grubu daha sokabiliriz diyerek Ramones ile veda edelim..

5 PAZARTESİ ŞARKISI

Bana böylesi garip duygular
Bilmem niye gelir, nereye gider?
Döndüm işte; acı, yüreğimden beynime sızar
Bu gün de ölmedim anne.

"Ahmet Erhan"

Aslında bu listeyi geçen hafta hazırlamıştım. Geçen pazar akşamı, Ankara'da evimde sakince sevdiğim şarkıları seçerken, tam The Undertones grubunun "Wednesday Week" şarkısına geldiğimde büyük bir gürültü. Sonrası malum tarifsiz acılar, yıkılan umutlar, yitirilen canlar. Ardından bir hafta geçmeden başka bir acı. İnanın elim artık klavyeye gitmiyor, içim içimi parçalıyor. Bize neler oluyor, neden bu hale geldik. Acı ama gerçek insanoğlu insanoğlunun cehennemi olmaya devam ediyor.

Bugün 5 şarkılık listemizin konusu seviyeli 80'ler. Yıl olarak 1980'de çıkmış benim için özel albümlerden seçtiğim kıymetli şarkılar. Mutlu Pazartesiler diyeceğim ama ne mümkün...

Merak etme, bu gün de ölmedim anne....

Joy Division - Heart and Soul

Joy Divion'ın Closer albümü 1980 tarihli. 1979 yılında çıkan ilk albüm Unknow Pleasures kadar kadar soğuk ve uçuruma bakan bir albüm olmasa da Ian Curtis'in can alıcı şarkı sözleri insanın içine çifte dikiş atıyor. Özellikle kapakta yer alan Bernard-Pierre Wolff'un İtalya'daki Staglieno Mezarlığı'nda çektiği mezar taşı talihsiz bir tesadüf olarak dikkat çekiyor. Curtis'in ölümünden önce kararlaştırılan bu kapak bir intihar notu gibi can yakıyor.

The Cure- A Forest

Birçok The Cure hayranına göre 1980 tarihli "Seventeen Seconds"albümü en iyi Cure albümüdür. Bu albüm grubun kasvetli, minimalist pop döneminin habercisidir. Özellikle bu albümde yer alan 'A Forest' mükemmel ve özgün bas riffleri ile modern bir klasik olarak müzik tarihindeki yerini aldı. 

The Jam - That's Entertainment

Öfkeli, aşık ve şehir ozanı müthiş müzisyen Paul Weller önderliğindeki The Jam grubunun bence en iyi albümü 1980 tarihli "Sound Affects" hazinesidir.  The Jam şarkı sözlerinde genelde sıradan İngilizlerin hayal kırıklıklarına odaklanmıştır. Albüm tüketim toplumuna sert bir bakış atan Pretty Green ile açılır ve şiir gibi akıp gider. 

The Undertones - Wednesday Week

Kuzey İrlanda'nın Derry kendinden çıkan The Undertones artık bir klasik haline gelmiş 'Teenage Kicks' şarkısı ile bilinse de asla tek şarkılık bir grup olmamıştır. Öyle ki BBC Radio 1'in kırk yıllık diskjokeyi 2004 yılında kaybettiğimiz John Peel, 2001 yılında "Teenage Kicks" şarkısının sözlerinin mezar taşına yazılmasını istemişti. Grubun 1980 tarihli "Hypnotised" albümünde yer alan "Wednesday Week" şarkısı gelmiş geçmiş en hüzünlü pop şarkılarından biri olarak dikkat çekiyor. Ve ne acıdır ki benim de artık hayatım boyunca unutamayacağım bir anı olarak...

Talking Heads - Crosseyed And Painless 

Talking Heads ve Brian Eno ortaklığının en son halkası, belki de en başarılı çalışması 1980 tarihli "Remain In Light" albümüdür. Grubun lideri David Byrne'ın muazzam yaratıcılığı ile Brain Eno arasında yaşanan ego savaşlarının en güzel meyvesi.

BONUS: Tom Waits - Jersey Girl

Tom Waits'in hep yuvam dediği Los Angeles varoluşlarında çıktığı bir gezintinin yansıması 1980 tarihli "Heartattack And Wine" albümü...

5 PAZARTESİ ŞARKISI

Bugün günlerden yine bir Pazartesi. Pazartesi sendromunu atlatmak için müzik diyoruz ve sizi 5 şarkılık listemizle başbaşa bırakıyoruz.

Allah-Las – Ferus Gallery

Pazartesi sabahına güneşli bir başlangıç yapmak için Allah-Las grubundan daha iyi bir seçenek olamazdı. 2014 yılının en çok konuşulan isimlerinden biri olan grubun  “Worship the Sun” isimli yeni albümleri çıktı. Tuhaf bir bağımlılık etkisi yapıyor. Keyifli ve bol güneşli.

The Clash – Rock The Casbah 

The Clash için sadece bir punk grubu demek çok sığ kalır. Punk şayet bir koşuysa ilk yüz metresini Sex Pistols geri kalan dörtyüz metre engelli mesafeyide The Clash koşmuştur. The Clash ismini gerillalar ve hükümet güçleri arasında vuku bulan çatışmaları anlatmak için 1970’li yıllarda kullanılan medya klişesinden almıştır. Clash punk’ı kuru sloganlardan kurtarıp, içini doldurarak bambaşka bir boyuta çekmiştir. Punk hareketinin dönemin sosyal ve ekonomik bunalımına karşı gösterdiği öfkeyi ve faşizme karşı verdiği mücadeleyi en etkin ve bilinçli yapan gruplarından biri olan Clash; politik yanını hiçbir zaman gizlememiş, dar kalıplarda bir punk-rock grubu olmadan punk’ın özüne sadık kalarak reggae ve funk esintilerini müziklerine ilave ederek yazdıkları parçalarda özgürlükçü ve isyankar felsefelerini yansıtmışlardır. The Clash’in, İran’daki molla rejiminin rock müziği yasaklamasına tepki olarak 1982 yılında yazmış olduğu “Rock The Casbah”ın kelime dağarcığımıza kazandırdığı bir kelime casbah. Arapçada qasbah hisar, sur, kaleiçi anlamlarına geliyor. Kökeni Cezayir şehri olmakla birlikte, Afrika’nın birçok yerinde, surlarla çevrili kent merkezi anlamına geliyor. Elbette Clash demek bir anlamda Joe Strummer demekti. Strummer, çelişkilerin adamıydı ve onu en özel kılan niteliklerin başında da bu geliyordu. Koca bir nesil için o, bir müzik devriminin arkasında yer alan romantik bir isyancı ve ateşli bir ilham kaynağıydı. 2002 yılında “Sould i Stay or Should i Go” dedi ve zamansız bir şekilde aramızdan ayrıldı. Oysa ki ihtişamını yitiren rock’n roll sahnesinin Strummer gibi romantik asilere ihtiyacı vardı. Bu yüzden Ankara’nın en güzel yanı Joe Strummer’ın burada doğmuş olmasıdır. Şimdi sessizce dağılabiliriz. 

Men At Work – Down Under 

Rotamızı 80’li yıllara çeviriyoruz. Telsizle arkadaş aramak, Ana Britannica, Break Dance, Ahu Tuğba, Banu Alkan, Serpil Çakmaklı, Metin-Ali-Feyyaz, Miami Vice, Converse All Star, Lambada, 302 Otobüsler, Eagles, Queen, Flashdance, Gırgır, bir kalem, bir defter, bir silgi eşliğinde silinip giden yıllar. 1982 yılında, o yılların Colin Hay önderliğindeki ünlü Avustralyalı topluluğu Men At Work’un “Down Under” parçası diskoteklere bomba gibi düşmüştü. O zamanlar diskolarda popçular eller havaya yapmıyor en güzel parçalar plaklardan ustaları tarafından çalınıyordu. Bu şarkıyı sağda solda duyan, meraklı yeni yetmeler babalarına bu çalan kim diye sormaktan çekinmiyordu. İnsanlar üşümesin diye kitaplarının üstünü örtüyor, aşık olduğumuz kadınlar hala The Smiths albüm kapaklarındaki afilli hatunlara benziyor ve gözlerdeki Sophia Loren hüznü yüreklere işliyordu. 6.45 vapuru Kadıköy’den zamanında kalkıyor haliyle yetişmek için erken kalkmak farz oluyordu. Dönem itibariyle gizli gizli öpüşmelerin tadı Meksika Sınırı’ndan kaçmak kadar heyecanlı oluyordu. Boğaz’da bir yandan gemiler kalkıyor, bir yandan bir adam iri bir lüfer çıkarıyordu denizden.

The Undertones – Teenage Kicks 

BBC Radio 1′in kırk yıllık diskjokeyi John Peel, 2004 yılında 65 yaşında Peru’da tatil yaparken kalp krizi sonucu hayatını kaybetmişti. Büyük usta birçok grup için sıradan bir radyo programcısı değil, bir ağabeydi. Hayranı olduğu grupları sonuna kadar destekler, bu tavrıyla bütün gruplara cesaret verirdi. Öyleki bu alemde John Peel Sessions serisi olmayan müzisyenlere kız bile vermiyorlardı. Bu şarkı ile ilgili tek bir şey söyleme hakkımız olsaydı; İşte John Peel’in mezar taşına sözlerinin yazılmasını istediği şarkı buydu.

Selda Bağcan – Yaylalar 

Dünya’da yaşayan 80 Efsane Ses’ten biri olarak gösterilen Selda’dan funk, progressive ve psychedelic ekseninde tek yön gidiş bileti. Ofis içinde balatayı sıyırıp halay çekmek için biçilmiş kaftan. Bunu artık geleneksel hale getirelim diyenler için, 5 şarkılık yeni liste için haftaya görüşmek üzere. 

Hepinize mutlu pazartesiler… 

Teenage Kicks

BBC Radio 1'in kırk yıllık diskjokeyi John Peel, 2004 yılında 65 yaşında Peru'da tatil yaparken kalp krizi sonucu hayatını kaybetmişti. Büyük usta birçok grup için sıradan bir radyo programcısı değil, bir ağabeydi. Hayranı olduğu grupları sonuna kadar destekler, bu tavrıyla bütün gruplara cesaret verirdi. Öyleki bu alemde John Peel Sessions serisi olmayan müzisyenlere kız bile vermiyorlardı.

2001 yılında John Peel, The Undertones grubunun "Teenage Kicks" şarkısının sözlerinin niye mezar taşına yazılmasını istediğini anlatmıştı.

Albümü bulmakta hiç zorlanmayacaksınız. Diğer tüm zamanlar favorilerimle birlikte (Stanley Wilson'dan "No More Ghettos In America", Quads'dan "There Must Be Thousands", Don French'den "Lonely Saturday Night") rafın en sağında duruyor. Bugün, albümün çıkışından 23 yıl sonra, Undertones'un "Teenage Kicks"i hala tüm diğer plakların değerlendirilmesinde en büyük kıstastır benim için. Yeni yayınlanan can sıkıcı müziklerin gitgide daha fazla öfkeye, ama diğer yandan da gitgide daha karaktersiz bir çorbaya dönüşmesinden umutsuzluğa kapıldığım her seferinde "Teenage Kicks"i dinlerim ve iyi bir plağın nasıl olması gerektiğini hatırlarım.

Kendi çocuklarımdan tutun da, etrafta rastgeldiğim insanlara kadar herkes bu plakta ne bulduğumu soruyor. Bunun yanıtını henüz net olarak verebilmiş değilim, ama söyleyebildiğim tek şey şu: Bu plağı daha iyi hale getirebilmek için ona ekleyebileceğiniz ya da ondan çıkarabileceğiniz hiçbir şey yoktur.

Ne de olsa beni her dinlediğimde hala gözyaşlarına boğan bir kayıttan bahsediyorum. Bu şarkıyı her çalışımdan sonra aralık vermeden bir başka şarkı koyarım ki kendimi toparlayıp proğrama devam edebileyim. Eşim Sheila, ölümümden sonra mezartaşımda ismimin yanında "Teenage Kicks" sözlerinin yazılmasını istediğimi biliyor: "Yeniyetmelik düşleri. Mağlup etmek öyle zor ki!"

Bir insan daha ne ister...

Undertones - Teenage Kicks

Eksen On Fair 2013

13 senedir katiteli müziğin en iyi adreslerinden biri olan Radyo Eksen, bu sene alternatif kasaba konseptindeki "Eksen On Fair" etkinliğinin ikincisini düzenliyor. 15 Eylül'de Parkorman'da düzenlenecek etkinliğin programında şimdilik açıklanan isimler şu şekilde:

 Paul Weller

 

The Jam grubu (1976 - 1982) ile kariyerine başlayan Paul Weller, Mick Talbot ile kurduğu ikinci grup The Style Council (1983-1989) ile new-wave akımına dahil olmuştur. 1991 yılında solo kariyerine başlayan Weller; saygın bir şarkıcı, söz yazarı ve gitarist olarak müzik tarihinin kilometre taşlarından biri olarak kabul edilir. 90’larda, Brit-Pop akımının yükselişe geçtiği dönemde, Oasis ve Blur tarafından ilham kaynağı kabul edilen sanatçı aynı zamanda “Mod Akımının Babası” olarak da bilinir. İngiltere Müzik Endüstrisi’nin en prestijli ödülü Brits’e defalarca aday gösterilen, birçoğunu kazanan, 2010’da NME Dergisi tarafından “Godlike Genius” (İlahi Deha) ilan edilen Weller yine aynı sene Ivor Novello Ödülü’nün de sahibi olmuştur. Bu sene, Guardian tarafından, “Son 50 yılın en şık giyinen 50 beyefendisi” arasında gösterilen Paul Weller’ın grubunda; Steve Cradock, Andy Lewis, Andy Crofts, Steve Pilgrim ve Ben Gordelier çalmaktadır.

The Hives

2000’li yılların başında bir garaj rock grubu olarak ünlenen İsveçli ekip, müzik eleştirmenleri tarafından en iyi canlı rock gruplarından biri olarak gösterilmiş, müzik festivallerinin aranan ismi olmuştur. The Hives’ın başarısı "Hate to Say I Told You So" şarkısının da yer aldığı Veni Vidi Vicious albümü ile gelmiş, popüler medyanın her fırsatta kullandığı “Walk Idiot Walk” şarkısı ile artmıştır. En son Lex Hives (2012) albümünü yayınlayan The Hives, halen dünya çapındaki festivallerde boy gösterip, izleyicisini eğlendirmeye devam etmektedir.

The Undertones

1975’te Kuzey İrlanda’da kurulan, punk rock tarihinin en mühim gruplarından The Undertones, zamanın ağır esen politik havasına rağmen, şarkı sözlerinde yeniyetmelik, ergen neslin endişeleri ve kalp meselelerinden bahsetmeyi tercih etmiştir. Teenage Kicks, Here Comes the Summer, You’ve Got My Number (Why Don’t You Use It?) gibi basitçe zihin açan şarkıları ile bir çok gruba ilham kaynağı olan The Undertones, BBC’nin efsane DJ’i John Peel tarafından da alanen kayrılmıştır. 2000 yılında Q Dergisi’nin İngiliz halkına yaptırdığı ankette “En İyi 100 İngiliz Albüm” listesinde “The Undertones” uzunçalarıyla kendine yer bulan The Undertones’u canlı izlemek, müzik tarihinin hayli önemli bir dönemine şahitlik etmek gibi olacaktır. 

Systema Solar


2006 yılında Kolombiya'nın Karayip Sahilleri kıyısında doğan müzikal - görsel kolektif Systema Systema ilk kez ülkemize geliyor. Kolombiya folk müziğini Karayip tınılarıyla zenginleştiren Systema Solar, özellikle Savages filminin soundtrack albümünde yer alan "Queien Es El Patron" şarkısıyla dünya çapında ün kazanmıştı.

The Jam - That's Entertainment

The Undertones-Teenage Kicks

Yüzyılın en iyi 50 şarkısı

BBC Radio 1'in kırk yıllık diskjokeyi John Peel, 2004 yılında 65 yaşında Peru'da tatil yaparken kalp krizi sonucu hayatını kaybetmişti. Büyük usta birçok grup için sıradan bir radyo programcısı değil, bir ağabeydi. Hayranı olduğu grupları sonuna kadar destekler, bu tavrıyla bütün gruplara cesaret verirdi. Öyleki bu alemde John Peel Sessions serisi olmayan müzisyenlere kız bile vermiyorlardı. John Peel bir gelenek olarak, her senenin son günü en iyi 50 şarkıyı çalardı. Milenyuma girerken yapmış olduğu 50 şarkılık liste şu şekildeydi.

- Joy Division "Atmosphere"
- Undertones "Teenage Kicks"
- Joy Division "Love Will Tear Us Apart"
- Sex Pistols "Anarchy In The UK"
- The Clash "(White Man) In Hammersmith Palais"
- New Order "Blue Monday"
- The Smiths "How Soon Is Now"
- Nirvana "Smells Like Teen Spirit"
- The Smiths "There Is A Light That Never Goes Out"
- This Mortal Coil "Song To The Siren"
- Robert Wyatt "Shipbuilding"
- Pulp "Common People"
- Captain Beefheart & His Magic Band "Big Eyed Beans From Venus"
- Dead Kennedys "Holiday In Cambodia"
- Joy Division "New Dawn Fades"
- My Bloody Valentine "Soon"
- New Order "Ceremony"
- Only Ones "Another Girl, Another Planet"
- New Order "Temptation"
- Joy Division "She's Lost Control"
- Wedding Present "Brassneck"
- The Smiths "This Charming Man"
- Sugarcubes "Birthday"
- The Fall "How I Wrote Elastic Man"
- Wedding Present "My Favourite Dress"
- Delgados "Pull The Wires From the Wall"
- My Bloody Valentine "You Made Me Realise"
- Joy Division "Transmission"
- Sex Pistols "Pretty Vacant"
- Pixies "Debaser"
- Belle & Sebastian "Lazy Line Painter Jane"
- New Order "True Faith"
- The Clash "Complete Control"
- The Fall "Totally Wired"
- The Jam "Going Underground"
- Stereolab "French Disko"
- Jimi Hendrix Experience "All Along The Watchtower"
- The Fall "The Classical"
- Damned "New Rose"
- Tim Buckley "Song To The Siren"
- Beach Boys "God Only Knows"
- The Velvet Underground "Heroin"
- Nick Drake "Northern Sky"
- Bob Dylan "Visions Of Johanna"
- Beatles "Im The Walrus"
- Beach Boys "Good Vibrations"
- Sundays "Can't Be Sure"
- Culture "Lions"
- PJ Harvey "Sheela-na-gig"
- Pavement "Here"

Joy Division - Atmosphere

Undertones - Teenage Kicks

Joy Division - Love Will Tear Us Apart